ADABIYOT O‘QITUVCHISI KOMPETENTLILIGINING NAZARIY-METODIK ASOSLARINI ISHLAB CHIQISH

Mualliflar

  • Madina ABDUQODIROVA O`zbek tili va adabiyoni universiteti tadqiqotchisi. Author

DOI:

https://doi.org/10.65164/1tycbb66

Kalit so‘zlar:

kompetentlilik, kompetensiya, shaxsiy kompetentlilik, maxsus kompetentlilik, ijtimoiy kompetentlilik.

Abstrak

Mazkur tadqiqot zamonaviy adabiy ta’lim jarayonida adabiyot o‘qituvchisi
kompetentliligini shakllantirishning nazariy-metodik asoslarini yoritishga bag‘ishlangan.
Maqolada “kompetensiya” va “kompetentlilik” tushunchalarining ilmiy-nazariy talqinlari tahlil
qilingan hamda ular o‘rtasidagi farqlar qiyosiy jadval asosida ochib berilgan. Adabiyot
o‘qituvchisi faoliyatining o‘ziga xosligidan kelib chiqqan holda, muallif tomonidan
kompetentlilikning integral ta’rifi ishlab chiqilgan va uning tarkibiy qismlari (shaxsiy, maxsus va
ijtimoiy kompetentlilik) tasniflangan. Tadqiqot doirasida adabiyot o‘qituvchisining kasbiy
kompetentliligini rivojlantirish orqali o‘quvchilar badiiy tafakkurini, estetik didini hamda
ma’naviy-axloqiy qadriyatlarini shakllantirish mexanizmlari ilmiy-amaliy jihatdan asoslab
berilgan. Tadqiqot natijalari o‘qituvchilarning kasbiy mahoratini diagnostika qilish va ta’lim
sifatini yangi bosqichga ko‘tarishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.

Havolalar

1. Хуторской, А. В. Ключевые компетенции и образовательные стандарты.

Электронный ресурс. / А. В. Хуторской: http://www.eidos.ru/journal/2002/043.html

2. Шишов C. Е. Мониторинг качества общего образования в информационном

обществе. – Москва: Педагогика, 2008.

3. Борытко, Н. М. Профессионально-педагогическая компетентность педагога

[Электронный ресурс] / Н. М. Борытко//Интернет-журнал «Эйдос». – 2007. – 30 сентября.

— Режим доступа: http://www.eidos.ru/journal/2007/0930-10.htm.

4. Даминов O. O. Касб таълими ўқитувчиларининг тайёрлаш жараёнида касбий

компетенцияларни шакллантириш методикасини такомиллаштириш. Пед. фан. Фалс. Док.

(PhD). –Тошкент, 2020.

5. Москвичев, Ю. Н. Методология компетентностного подхода в подготовке

специалистов физической культуры и спорта / Ю. Н. Москвичев // Научные и методические

проблемы физического воспитания, спорта и оздоровительной физической культуры. –

Волгоград: ВГАФК, 2010. – Вып. 16. – С. 31 – 39.

6. Birnbaum, Marvin & Daily, Elaine. (2009). Competency and Competence. Prehospital

and disaster medicine. 24. – 1–2. 10.1017/S1049023X00006452.

7. Arifin, M. A. (2021). Competence, Competency, and Competencies: A Misunderstanding

in Theory and Practice for Future Reference. International Journal of Academic Research in

Business and Social Sciences, 11(9), 755–764.

8. Маркова А. K. Психология профессионализма. – Москва:1996.

9. Желтов, П. В. (2010). Содержание и структура понятия «Базовые

профессиональные компетенции специалиста». Агроинженерия, (3), 138–142.

10. Чошанов М. А. Гибкая технология проблемно-модулного обучения:

Методическое пособие. – М.: Народное образование, 1996.

11. Татур, Ю. Г. Компетентность в структуре модели качества подготовки

специалиста / Ю. Г. Татур // Высшее образование сегодня. – 2004. – № 3.

12. Муслимов Н. А., Қўйсинов О.А ва бошқ. Касб таълими ўқитувчиларининг касбий

компетентлигини шакллантириш технологияси. –Тошкент: “Fan va texnologiya”, 2013.

13. Қўйсинов О. А. Компетентли ёндашув асосида бўлажак ўқитувчиларнинг касбий-

педагогик ижодкорлигини ривожлантириш технологиялари. Пед. фан. доктори (DSc)

…диссертацияси. –Тошкент. 2019.

14. Tursunova U. A. Boʻlajak iqtisodiyotchilarda kasbiy yoʻnaltirilgan muloqot

kompetensiyasini rivojlantirish mexanizmi. Ped.fan.fals.dok. (PhD) diss. –Toshkent, 2023.

15. Xidirova M. Q. Ta’limni raqamlashtirishs sharoitida boʻlajak oʻqituvchilarda

andragogik kompetentlilikni takomillashtirish. Ped.fan. fals.dok. … diss. –Toshkent, 2023.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-07-15